Sự khác biệt về cách bài trí tượng phật đẹp ở các vùng miền của Việt Nam thường khác nhau tạo nên điểm nổi bật và đặc trưng của mỗi vùng miền. Hãy cùng chúng tôi đi tìm hiểu những cách bài trí tượng phật ở từng vùng miền nhé.

1. Miền Bắc bày tượng phật đẹp như thế nào?

Những lớp tượng cũng được phân bố theo lớp kiến trúc tạo nên các con đường ngang dọc trong không gian ngôi chùa. Tượng thờ được bài trí qua những thời kỳ song song với việc phát triển kiến trúc và là nguyên nhân mà bố cục ngôi chùa thay đổi.

tuonggo100

Khác biệt ở cách bài trí tượng thờ không chỉ ở quy mô của Phật điện mà còn bị ảnh hưởng của tông phái, do trình độ của sư trụ trì, do kinh phí nhiều ít, được cúng tiến tượng thờ…

Không có 1 công thức duy nhất cho bài trí tượng thờ, tuy nhiên có một số điểm chung giữa cách bố trí tượng thờ những ngôi chùa đã được các nhà nghiên cứu đã đề cập tới như Trần Lâm Biền, Trần Nho Thìn, hay Nguyễn Đăng Duy…

Triết lý vô thường có thể thấy rõ ràng trong bài trí tượng thờ miền Bắc, chính là vạn vật luôn biến đổi, không gian và thời gian bao gồm quá khứ, hiện tại và tương lai, trong Phật giáo được gọi là tam thiên thế giới gồm có trang nghiêm đại kiếp (quá khứ), hiền đại kiếp (hiện tại) và tinh tú đại kiếp (tương lai) . Triết lý đó được biểu hiện qua bộ tượng Tam thế phật và vấn đề bố trí tượng thờ theo hàng dọc gồm có tượng Di Đà tam tôn (quá khứ), Thích ca niệm hoa hay còn gọi là Hoa nghiêm tam thánh (Hiện tại) và Di lặc (thể hiện tương lai). Tiếp đến là những bức tượng thể hiện sự tích Đức Phật, ví dụ như tượng Tuyết Sơn khổ hạnh (khi đức Thích Ca tu luyện khổ hạnh trên núi Tuyết),  hay tượng Thích ca nhập Niết Bàn hoặc đản sanh. Trong khi chùa nào cũng có bức tượng đức phật đản sanh thì nhiều chùa lại không bày tượng Phật nhập Niết Bàn va tượng Di lặc là do quan niệm hiện nay là thời hiện tại, chưa tới tương lai.

Một đặc điểm nổi bật của người Việt là tín ngưỡng đa thần, “vô tôn giáo”, họ đã đưa nhiều thần linh vào thờ trong chùa tạo nên những dạng chùa tiền thần hậu phật.

2. Cách bày trí tượng phật tại Miền Trung

Việc thờ Tổ trong những chùa miền Trung trở nên quan trọng hơn, thường thì bàn thờ sư tổ được đặt ngay sau bàn thờ Phật tạo thành cách thờ Tiền phật hậu tổ (đề cao việc thờ cúng tổ tiên – sư tổ trụ trì chùa, nói về vị thế quan trọng của con người trong việc mở mang Phật giáo ở Trung Bộ ).

tuonggo228

Nói chung, vấn đề bài trí tượng thờ tại các chùa miền Trung không thống nhất. Tuy nhiên thông thường những chùa thờ tượng Di Lặc ( tương lai tươi sáng hơn), thờ Quan Âm (cứu khổ cứu nạn cho con người), hay Ðịa Tạng bồ tát (chống lại thiên tai ác nghiệt tại vùng đất này). Những chùa ở Thuận Hoá thường bị ảnh hưởng lớn của phong cách Trung Hoa trong việc tạo tượng Phật cũng như việc bài trí Phật điện, vì thế nhiều chùa không thờ bộ Tam thế mà chỉ thờ Di đà tam tôn ( tam thánh Tây Phương) hay thờ độc tôn đức Thích ca (chùa Từ Ðàm). Một vài trường hợp đặc biệt khác như chùa có bàn thờ Quan Thánh (chùa Quốc Ân), chùa không có bàn thờ Tổ như chùa Thánh Duyên – Huế.

Cùng với hệ thống tượng Phật, những tượng thuộc các tôn giáo khác cũng có phần thay đổi. Trong những chùa Huế ta không thấy tượng Bát Bộ Kim Cương hay Mẫu liễu hạnh, thay vào đó là họ thờ Thiên Yana và Tiêu diện. Xu hướng tạc tượng thờ ông hoàng bà chúa, quan lại nhà Nguyễn có công đóng góp xây dựng cho nhà chùa và những vị khai canh khai khẩn tương đối phổ biến tại đây.

3. Sự khác biệt của Miền Nam khi bày tượng phật đẹp

Chùa Nam Bộ phổ biến thờ Tổ ngay trong không gian thờ Phật. Như chùa Giác Hải (1890), chùa Giác Lâm ở thành phố Hồ Chí Minh. những vị sư tổ có công hoằng dương Phật Pháp. Thờ tượng Ðạo Lão cũng gặp ở một vài chùa, như thờ Ngọc Hoàng, Nam Tào, Bắc Ðẩu ở chùa Sắc Tứ Từ Ân . Hay Miếu thờ Linh Sơn Thánh Mẫu trong khuôn viên chùa Giác Lâm là minh chứng cho sự cộng sinh của tôn giáo và tín ngưỡng này.

tuonggo102

Chùa Miền Nam thường tôn thờ Ðức Thích Ca hoặc Adi Ðà làm chủ đạo. Như chùa Vĩnh Tràng, Tây An thờ Phật A Di Ðà , có thể lý giải vấn đề ít tượng thờ tại Nam Bộ như: Phật giáo Tịnh Ðộ Tông tôn thờ Ðức A Di Ðà làm giáo chủ với cách tu Phật dễ nhất, chỉ cần họ niệm nhiều lần tên A Di Ðà Phật là có thể tu Phật và thành Phật. Do vậy, với con người Nam Bộ lao động lo cho hiện thực cuộc sống thì đây chính là cách hiệu quả nhất để theo Phật. Còn một vài ngôi chùa chỉ tôn đức Thích Ca trên Phật điện có thể là vì ảnh hưởng của Phật giáo Tiểu Thừa, chỉ tôn thờ 1 mình đức Thích Ca. Những ngôi chùa Nam Bộ là không gian phong phú gây ấn tượng thiêng liêng về Phật cứu độ chúng sinh, về luân hồi chuyển kiếp, ở hiền gặp lành.

⇒ Bấm vào đây để tham khảo một số mẫu tượng phật đẹp của chúng tôi